تحلیل بنیادی شپنا مهر ۱۴۰۵؛ پیش‌بینی سود و ارزش‌گذاری نماد

تیم تحلیل بنیادی فاندای · ۱۴۰۵/۰۷/۲۹ · ۱۴ دقیقه مطالعه

آخرین به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۸/۰۳ ۰۱:۲۹

فروش شش‌ماهه شپنا از کل سال قبل جلو افتاد؛ این تحلیل نشان می‌دهد این جهش از نرخ آمده، حاشیه سود چقدر بالا رفته و شرکت چه برآوردی داده است.

در این مقاله، تحلیل بنیادی شپنا یعنی وضعیت بنیادی شرکت پالایشگاه نفت اصفهان با نماد شپنا را بررسی می‌کنیم. شپنا گزارش تلفیقی هم دارد، اما همه ارقام این مقاله از صورت‌های مالی جداگانه شرکت اصلی است. با تحلیل گزارش‌های ماهانه منتشرشده در سامانه کدال، روند درآمد و سودآوری، وضعیت حاشیه سود، عوامل مؤثر بر عملکرد آینده و نسبت‌های ارزش‌گذاری شرکت را ارزیابی می‌کنیم. در نهایت، با تکیه بر اطلاعات مالی منتشرشده تا ۱۲ مهر ۱۴۰۵، چشم‌انداز سودآوری و مهم‌ترین فرصت‌ها و ریسک‌های این نماد را مرور می‌کنیم.

۳ نکته مهم در تحلیل بنیادی شپنا

۱. معرفی شرکت پالایشگاه نفت اصفهان و صنعت فعالیت

پالایشگاه نفت اصفهان (شپنا) در گروه پالایشگاهها فعالیت می‌کند و در میان نمادهای دارای P/E، از نظر ارزش بازار بزرگ‌ترین شرکت این گروه است. کار اصلی شرکت، طبق اساسنامه، انجام عملیات پالایش و فرآورش نفت خام و سایر هیدروکربورها و ساخت فرآورده‌های نفتی مانند بنزین، نفت سفید، نفت گاز، نفت کوره و مشتقات و فرآورده‌های جانبی آن‌هاست.

طبق گزارش‌های ماهانه شپنا در کدال، سبد فروش شرکت از نفت گاز با گوگرد ۱۰ الی ۵۰، نفت کوره سبک ۳۸۰، نفت گاز با گوگرد بالای ۵۰۰۰، بنزین اکتان ۸۷ مشابه یورو ۵، بنزین موتور اکتان ۹۱ یورو ۵ و وکیوم باتوم تشکیل می‌شود و همه فروش در بازار داخلی است. در ۶ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵، نفت گاز با گوگرد ۱۰ الی ۵۰ به‌تنهایی ۳۵٫۷٪ از مبلغ فروش را ساخت؛ پس سودآوری شرکت بیش از هر چیز به نرخ و مقدار فروش همین محصول بستگی دارد.

شپنا در بازار بورس معامله می‌شود، ۶۲۷ میلیارد سهم دارد و ارزش بازارش در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ به ۸۵۹٬۹۳۸ میلیارد تومان رسید. سال مالی شرکت در پایان اسفند بسته می‌شود.

در طرف هزینه، بیشترین خرید مواد اولیه در ۶ ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ نفت خام سبک بود، با ۹۸٫۸٪ از مبلغ خرید. یعنی قیمت همین نهاده بیش از هر چیز دیگر روی بهای تمام‌شده اثر می‌گذارد.

ترکیب درآمد و محصولات را در صفحه شپنا در فاندای می‌بینید؛ جایگاه شرکت در صنعت هم در صفحه صنعت پالایشگاهها آمده است.

۲. بررسی گزارش‌های ماهانه و روند فروش شپنا

فروش ۶ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ شپنا از فروش کل سال مالی قبل بیشتر شد. طبق گزارش‌های ماهانه شپنا، شرکت در این ۶ ماه ۱٬۰۲۸٬۴۴۷٫۲ میلیارد تومان فروخت؛ ۱۹۰٫۲٪ رشد نسبت به دوره مشابه سال قبل (۳۵۴٬۳۴۰٫۳ میلیارد تومان). فروش کل سال مالی قبل ۸۳۶٬۱۲۱٫۸ میلیارد تومان بود، پس نیمه اول امسال از کل سال گذشته جلو افتاد. همه این فروش در بازار داخلی ثبت شده و صادرات سهمی نداشته است.

فروش شهریور ۱۴۰۵ به ۲۶۰٬۵۵۷٫۷ میلیارد تومان رسید؛ ۲۸٫۷٪ رشد نسبت به مرداد ۱۴۰۵ (۲۰۲٬۳۸۷٫۱ میلیارد تومان) و ۳۰۱٫۵٪ رشد نسبت به شهریور ۱۴۰۴ (۶۴٬۸۸۹٫۰ میلیارد تومان). در هر شش ماه امسال، فروش از ماه مشابه سال قبل بیشتر بود؛ یعنی جهش به یک ماه خاص محدود نیست. نمودارها فروش هر ماه را با ماه مشابه سال قبل و مسیر تجمعی دو سال را کنار هم نشان می‌دهند.

جدول زیر محصولات را به ترتیب سهمشان از فروش تجمعی ۶ ماه نخست مرتب کرده و نرخ شهریور ۱۴۰۵ را با مرداد ۱۴۰۵ و شهریور ۱۴۰۴ مقایسه می‌کند. نرخ از تقسیم مبلغ فروش ماه بر مقدار فروش همان ماه به دست آمده است.

نرخ نفت گاز با گوگرد ۱۰ الی ۵۰ در شهریور ۱۴۰۵ به ۱۶۳٫۴ میلیون تومان برای هر مترمکعب رسید؛ ۱۱٫۲٪ بالاتر از ماه قبل و ۳۳۸٫۴٪ بالاتر از شهریور ۱۴۰۴. مقدار فروش تجمعی همین محصول در ۶ ماه نخست ۳٬۲۶۵٬۰۵۰ مترمکعب بود، در برابر ۳٬۸۵۴٬۴۹۲ مترمکعب در دوره مشابه سال قبل. پس رشد درآمد این محصول از نرخ آمده، نه از مقدار فروش. «فروش نداشت» در جدول یعنی محصول در آن ماه فروشی ثبت نکرده است.

شپنا بخشی از محصولاتش را در بورس کالای شپنا می‌فروشد. معاملات هر ماه آنجا پیش از انتشار گزارش ماهانه همان ماه در کدال بسته می‌شود، پس می‌توان از آن‌ها برای پیش‌نگاه گزارش بعدی کمک گرفت. اما این پیش‌نگاه اندازه گزارش را نمی‌دهد. فروش داخلی ریالی در بورس کالا در شهریور ۱۴۰۵ برابر ۱۴٬۱۱۰٫۵ میلیارد تومان بود، در برابر ۲۶۰٬۵۵۷٫۷ میلیارد تومان فروش داخلی در گزارش ماهانه همان ماه، یعنی ۵٫۴٪. در مرداد ۱۴۰۵ این سهم ۵٫۲٪ بود (۱۰٬۴۴۷٫۳ میلیارد تومان در بورس کالا در برابر ۲۰۲٬۳۸۷٫۱ میلیارد تومان در کدال). خرداد ۱۴۰۵ ماه پرت بود: ۱٬۱۶۲٫۰ میلیارد تومان در بورس کالا در برابر ۱۴۳٬۶۳۸٫۲ میلیارد تومان فروش داخلی کدال، یعنی ۰٫۸٪. پس بورس کالا برای شپنا فقط بخش کوچکی از فروش را پوشش می‌دهد و بیشتر جهت نرخ و مقدار همان بخش را نشان می‌دهد.

فروش داخلی ریالی در بورس کالا در مهر ۱۴۰۵ (تا ۲۸ مهر، آخرین روز معامله ماه) ۱۸٬۱۰۲٫۴ میلیارد تومان بود؛ ۲۸٫۳٪ بیشتر از شهریور ۱۴۰۵ (۱۴٬۱۱۰٫۵ میلیارد تومان). مقدار معامله‌شده هم از ۲۲۴٬۵۷۵ تن در شهریور ۱۴۰۵ به ۲۴۸٬۰۵۰ تن در مهر ۱۴۰۵ رسید، یعنی ۱۰٫۵٪ بیشتر. اگر الگوی ماه‌های قبل تکرار شود، فروش داخلی مهر ۱۴۰۵ در گزارش کدال هم می‌تواند بالاتر از شهریور بیاید. این فقط نشانه جهت است، نه برآورد رقم گزارش.

۳. تحلیل صورت‌های مالی و حاشیه سود شپنا

صورت‌های مالی شپنا نشان می‌دهد درآمد و سود شرکت در ۵ سال مالی اخیر چند برابر شده و حاشیه سود شش‌ماهه ۱۴۰۵ از دوره مشابه سال قبل بسیار بالاتر است. طبق صورت سود و زیان شپنا، درآمد عملیاتی سالانه از ۲۱۳٬۰۷۷٫۹ میلیارد تومان در سال مالی ۱۴۰۰ به ۸۴۷٬۱۸۷٫۳ میلیارد تومان در سال مالی ۱۴۰۴ رسید. سود خالص در همین دوره از ۱۶٬۵۹۹٫۶ به ۸۹٬۶۳۴٫۴ میلیارد تومان بالا رفت. در سال مالی ۱۴۰۴ درآمد ۵۱٫۵٪ و سود خالص ۱۸۰٫۳٪ رشد کرد.

حاشیه سود ناخالص سالانه در این ۵ سال بین ۷٫۲٪ و ۱۳٫۸٪ بود. در همین مدت درآمد عملیاتی ۲۹۷٫۶٪ و بهای تمام‌شده ۲۷۶٫۹٪ رشد کرد؛ پس فروش تندتر از هزینه بزرگ شد و حاشیه ناخالص را از ۹٫۱٪ در سال ۱۴۰۰ به ۱۳٫۸٪ در سال ۱۴۰۴ رساند.

حاشیه سود فصلی و دوره‌ای

حاشیه سود ناخالص سه‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ برابر ۲۴٫۸٪ بود؛ در برابر ۱۳٫۲٪ در فصل قبل و ۱۳٫۶٪ در فصل مشابه سال قبل. یعنی حاشیه در یک فصل تقریباً دو برابر شد. در تاریخچه همین فصل، پایین‌ترین حاشیه ناخالص ۰٫۴٪- (سال ۱۳۹۲) و میانگین ۱۵ سال ۸٫۸٪ است؛ پس این فصل بسیار بالاتر از میانگین ایستاده است.

حاشیه سود خالص همان فصل ۲۰٫۴٪ بود؛ در برابر ۱۰٫۰٪ در فصل قبل و ۸٫۴٪ در فصل مشابه سال قبل. پایین‌ترین حاشیه خالص تاریخچه ۱٫۰٪ (سال ۱۳۹۴) و میانگین ۱۵ سال ۷٫۷٪ است؛ این فصل در حاشیه خالص هم بالاتر از میانگین است.

آخرین گزارش میان‌دوره‌ای شپنا ۶ ماهه است و تحلیل دوره‌ای فقط با دوره مشابه سال قبل مقایسه می‌شود. حاشیه سود ناخالص ۶ ماهه از ۱۲٫۵٪ به ۲۰٫۵٪ و حاشیه خالص از ۸٫۶٪ به ۱۶٫۵٪ رسید. روند کامل در تاریخچه حاشیه سود شپنا آمده است.

حاشیه سود ناخالص محصولات

حاشیه ناخالص نفت گاز (داخلی)، بزرگ‌ترین قلم درآمد، در سه‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ برابر ۲۴٫۱٪ بود؛ در فصل مشابه سال قبل این رقم ۱۵٫۴٪ بود. پس حاشیه همین محصول نسبت به سال قبل بالا رفته است. بهبود حاشیه کل شرکت هم بیش از همه به همین محصولات پرسهم‌تر وابسته است؛ برای حاشیه هر محصول در جدول فاندای، ستون فصل مشابه سال قبل و میانگین تاریخی را کنار هم بخوانید.

۴. پیش‌بینی سود شپنا در سال مالی ۱۴۰۵

شرکت در برآورد خود، سود ناخالص شپنا را برای سال مالی ۱۴۰۵ برابر ۴۶۶٬۵۳۷٫۲ میلیارد تومان اعلام کرده است. این برآورد همراه صورت‌های مالی ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ در کدال منتشر شد و آخرین نسخه آن مربوط به نامه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ است. شرکت برای ۶ ماه باقی‌مانده سال، مقدار و مبلغ فروش هر محصول، بهای تمام شده و هزینه‌های عمومی را پیش‌بینی کرده است. ستون «برآورد ۱۲ ماهه» جمع عملکرد واقعی ۶ ماه نخست و برآورد شرکت برای ۶ ماه بعد است. همه این ارقام برآورد خود شرکت‌اند.

درآمد عملیاتی

شرکت درآمد عملیاتی کل سال مالی ۱۴۰۵ را ۲٬۵۲۸٬۰۶۱٫۹ میلیارد تومان برآورد کرده است؛ یعنی ۱۹۸٫۴٪ رشد نسبت به سال مالی قبل (۸۴۷٬۱۸۷٫۳ میلیارد تومان).

بهای تمام شده

مواد مستقیم مصرفی بزرگ‌ترین جزء بهای تمام شده است و شرکت آن را برای کل سال ۲٬۰۴۹٬۵۳۸٫۶ میلیارد تومان برآورد کرده است. جمع بهای تمام شده برآوردی ۲٬۰۶۱٬۵۲۴٫۷ میلیارد تومان است و ۱۸۲٫۴٪ نسبت به سال مالی قبل (۷۳۰٬۰۰۳٫۹ میلیارد تومان) رشد دارد. پس در برآورد شرکت، هزینه کندتر از درآمد بالا می‌رود و حاشیه ناخالص برآوردی به ۱۸٫۵٪ می‌رسد.

سود و زیان برآوردی

پیش‌بینی شرکت به سود ناخالص و هزینه‌های عمومی ختم می‌شود و سایر درآمدها و هزینه‌ها، هزینه مالی و مالیات در آن نیامده است. به همین دلیل سود هر سهم شپنا برای کل سال از این برآورد به دست نمی‌آید. سود هر سهم تحقق‌یافته دوازده ماه اخیر (TTM) ۳٬۶۵۷ ریال است؛ روش محاسبه‌اش در سود هر سهم (EPS) چیست آمده است.

نکته مهم جدول مفروضات، فاصله نرخ است: شرکت وکیوم باتوم (داخلی) را برای باقی سال حدود ۳۹٫۶ میلیون تومان برای هر مترمکعب فرض کرده، در حالی که نرخ آخرین ماه ۳۵٫۹ میلیون تومان بود. نرخ فعلی پایین‌تر از فرض شرکت است؛ اگر همین سطح بماند، درآمد واقعی این محصول می‌تواند از برآورد شرکت کمتر شود.

۵. ارزش‌گذاری نماد شپنا و مقایسه با صنعت

شپنا با P/E دوازده‌ماهه پایین‌تر از رقم کل صنعت پالایشگاهها معامله می‌شود. در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ قیمت پایانی شپنا ۱۳٬۷۱۰ ریال و ارزش بازار آن ۸۵۹٬۹۳۸ میلیارد تومان بود.

طبق نسبت‌های مالی شپنا، P/E دوازده‌ماهه اخیر (TTM) شرکت ۳٫۷ برابر است؛ در برابر ۵٫۱ برابر برای کل صنعت و ۸٫۳ برابر برای کل بازار بورس. یعنی بازار برای هر ریال سود دوازده ماه گذشته شپنا کمتر از صنعت و بازار می‌پردازد. P/S TTM شرکت ۰٫۶ برابر است (صنعت ۰٫۷ و بازار ۱٫۸) و P/B آن ۳٫۰ برابر (صنعت ۳٫۵ و بازار ۳٫۳). رقم صنعت و بازار نسبت ارزش بازار کل گروه به سود یا فروش کل گروه است، نه میانگین ساده نسبت شرکت‌ها.

نمودار بالا P/E شپنا را کنار ۷ شرکت بزرگ دیگر گروه پالایشگاهها از نظر ارزش بازار که P/E دارند می‌گذارد. حاشیه سود خالص TTM شپنا ۱۵٫۰٪ است، در برابر ۱۴٫۷٪ برای صنعت؛ پس P/E پایین‌تر شپنا با حاشیه‌ای کمی بالاتر از صنعت همراه است. سود دوره‌های بعد از شهریور ۱۴۰۵ هنوز در صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای گزارش نشده و در EPS TTM نیامده‌اند.

PEGY شپنا (P/E تقسیم بر رشد سود عملیاتی به‌علاوه بازده نقدی) ۰٫۰۱ است. عدد زیر یک یعنی P/E نسبت به رشد سود فعلی بالا نیست، اما این عدد فقط رشد گذشته را می‌سنجد و تکرار آن تضمینی ندارد. P/E پیش‌نگر را حساب نکرده‌ایم، چون شرکت سود خالص سال را برآورد نکرده است. برای مقایسه با هم‌گروه‌ها، تحلیل بنیادی شسپا مهر ۱۴۰۵ را هم بخوانید.

۶. فرصت‌ها و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در شپنا

در داده‌های شپنا سه فرصت و دو ریسک دیده می‌شود و هر کدام به یکی از ارقام بخش‌های قبل برمی‌گردد. با گزارش بعدی شرکت این تصویر می‌تواند تغییر کند.

فرصت‌ها: فروش تجمعی امسال ۱۹۰٫۲٪ از دوره مشابه سال قبل بیشتر شد. حاشیه سود ناخالص فصل منتهی به شهریور ۱۴۰۵ (۲۴٫۸٪) از میانگین ۱۵ ساله همین فصل (۸٫۸٪) بالاتر است و هر ریال فروش سود بیشتری باقی گذاشته است. رقم کل صنعت هم برای P/E بالاتر از شپنا است؛ پس بازار برای هر ریال سود گذشته شرکت کمتر از صنعت می‌پردازد.

ریسک‌ها: نرخ آخرین ماه وکیوم باتوم (داخلی) ۳۵٫۹ میلیون تومان برای هر مترمکعب بود، پایین‌تر از فرض ۳۹٫۶ میلیون تومانی شرکت برای باقی سال؛ اگر این فاصله بماند، درآمد واقعی این محصول از برآورد شرکت عقب می‌افتد. نسبت بدهی به دارایی هم ۳۷٫۸٪ است، بالاتر از ۳۵٫۹٪ برای صنعت؛ شرکت در سال مالی ۱۴۰۴ هزینه مالی ۳٬۲۴۱٫۸ میلیارد تومان داشت و بالا رفتن نرخ بهره می‌تواند این هزینه را سنگین‌تر کند.

در گزارش ماهانه بعدی، نرخ وکیوم باتوم و فروش محصولات پرسهم مثل نفت گاز را کنار فرض‌های شرکت زیر نظر بگیرید.

۷. جمع‌بندی تحلیل بنیادی شپنا

تحلیل بنیادی شپنا یک تصویر روشن می‌دهد: فروش و حاشیه سود هر دو در شش ماه نخست ۱۴۰۵ به بالاترین سطح تاریخچه‌شان نزدیک یا برابر شده‌اند. طبق گزارش‌های ماهانه و صورت‌های مالی جداگانه شرکت در کدال، فروش ۶ ماهه ۱۹۰٫۲٪ از دوره مشابه سال قبل بیشتر بود. حاشیه سود ناخالص فصل منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به ۲۴٫۸٪ رسید؛ این رقم هم بالاترین حاشیه همین فصل در تاریخ شرکت است و هم بسیار بالاتر از میانگین تاریخی آن (۸٫۸٪).

خود شرکت سود ناخالص سال مالی ۱۴۰۵ را ۴۶۶٬۵۳۷٫۲ میلیارد تومان برآورد کرده است، یعنی سود ناخالص ۷٬۴۳۸ ریال برای هر سهم. حاشیه ناخالص برآوردی ۱۸٫۵٪ است؛ از ۱۳٫۸٪ سال مالی قبل بالاتر و از میانگین ۲۵ ساله حاشیه سالانه شرکت (۱۰٫۳٪) هم بیشتر. این برآورد به سود ناخالص ختم می‌شود، پس سود هر سهم کل سال از آن ساخته نمی‌شود.

در ارزش‌گذاری، فاصله شپنا با صنعت در P/E دوازده‌ماهه اخیر روشن است: ۳٫۷ برابر برای شپنا در برابر ۵٫۱ برابر برای کل صنعت، در ۱۲ مهر ۱۴۰۵. یعنی بازار برای هر ریال سود دوازده ماه گذشته شپنا کمتر از رقم کل صنعت می‌پردازد.

#تحلیل بنیادی #حاشیه سود #شپنا #پالایشگاه نفت اصفهان #پالایشگاهها #گزارش ماهانه